Artìcoło 1 – Natura e fondamento de ła Republica

1. Ła Republica Serenissima del Popolo Veneto ła ze un Stato de dirito, democràtego, làego, pasego, neutrałe e federałe.

2. Ła se fonda so ła dignità de ła persona umana, so el laoro, so ła sołidarietà, so ła giustisia sociałe, so ła sostenibiłità anbientałe e so ła partesipasion ativa dei sitadini a ła vita pùblega, secondo ła tradision de ła nostra siviltà.

3. Ła sovranità ła apartien al Popolo Veneto, che el ła esercita inte łe forme de ła democrasia rapresentativa e de ła democrasia direta, nei łimiti e secondo łe modałità stabilie da ła presente Costitusion.

4. Ła Republica ła riconose come proprio patrimonio ideałe e ziurìdego l’eredità de ła Serenissima Republica de Venesia, de cui ła intende proseguir l’òpara de siviltà inte el sołco de ła modernità.

Artìcoło 2 – Teritorio de ła Republica

1. El teritorio de ła Republica Serenissima del Popolo Veneto el conprende el perìmetro stòrego-teritoriałe de ła Republica de Venesia cuał che el zera a ła data del 17 otobre 1797, cusì come definio dai tratati e dai acordi internasionałi in vigore a cheła època.

2. El conprende in particołar:

• Ła sità de Venesia co łe so łagune e łe so izołe;
• Ła Teraferma veneta, overo el teritorio tra l’Adese, el Po, łe Alpi e el mar Adriàtego, conprendente łe sità de Pàdova, Verona, Vicensa, Trevizo, Rovigo e Bełun e i so teritori stòreghi;
• El Stato da Mar, overo l’Istria, ła Dalmasia, łe Boche de Càtaro, l’Albania Veneta e łe Izołe Ionie, par ła parte che ła conserva ligami stòreghi e culturałi co ła tradision veneta;
• I teritori de Bèrgamo, Brèsia e Crèma, par ła parte che ła conserva ligami stòreghi e culturałi co ła tradision veneta.

3. Ła Republica ła riconose che el proprio teritorio stòrego el se estende in àree ancó apartegnenti a altre rejon o Stati e ła declara de vołer perseguir ogni eventuale evołusion dei raporti teritoriałi esclusivamente traverso el negosià pasego, el dirito internasionałe e ła vołontà democrategamente espresa de łe popołasion interesae.

4. Ła Republica ła se inpeña a vałorizar el patrimonio stòrego, artìstego, łenguìstego e culturałe dei teritori che i ga fato parte de ła Serenissima, promovéndone ła conosensa e ła tutela in cołaborasion co łe autorità competenti.

Artìcoło 3 – Sìnbołi de ła Republica

1. Ła bandiera de ła Republica ła ze el drapo rosso col Leon de San Marco in oro, alà, col Vanzelo verto e ła scritura «Pax tibi Marce, evangelista meus».

2. L’inno nasionałe el ze el Juditha triumphans de Antonio Vivaldi.

3. El motto nasionałe el ze: «Par San Marco e par ła Libartà – Pax tibi Marce».

4. Ła festa nasionałe ła ze el 25 apriłe, festa de San Marco Evangełista, patron de ła Republica.

5. Ła łéngua ufisałe de ła Republica ła ze el veneto, in tute łe so varietà stòreghe, locałi e comunałi, insieme a l’italian par i raporti co el Stato italian e łe istitusion internasionałi.

Artìcoło 4 – Prinsìpi supremi

1. Ła Republica ła ripudia ła guera come strumento de ofeza a ła libartà dei altri popołi e come mezo de risołusion de łe controverse internasionałi.

2. Ła Republica ła ze neutrałe e no ła partesipa a aleanse miłitari ofensive; no ła consente l’instalasion de bazi miłitari straniere so el proprio teritorio.

3. Ła Republica ła tutela e ła promove i diriti umani, ła pase, ła giustisia sociałe e ła sostenibiłità anbientałe.

4. Ła Republica ła ze un Stato làego; ła garantise ła libartà de cosiensa, de rełijon e de culto; nisuna confesion rełijoza ła ze rełijon de Stato.

5. Ła Republica ła riconose e ła vałoriza el ruoło stòrego, culturałe e sociałe de łe Arti e de łe Corporasion venesiane, come forme de organizasion de ła socetà sìvega e de ła partesipasion econòmega e profesionałe.

Artìcoło 5 – Dignità umana

1. Ła dignità de ła persona umana ła ze inviołàbiłe e ła costitusiona el fondamento de tuti i diriti e i doveri sanciti da ła presente Costitusion.

2. Ła Republica ła riconose e ła garantise i diriti inviołàbiłi de l’omo, sia come singoło sia inte łe formasion sociałi indove che ła se svolze ła so personalità: ła fameja, łe comunità locałi, łe Arti, łe asociazion, łe cooperative.

3. Łe ze vietae ogni forma de tortura, de tratamento inumano o degradante, de s-ciavitudine, de servitù e de laoro forsà.

4. Ła dignità umana ła no pode èsare sotoposta a bilanciamento co altri interesi e ła costitusiona un łìmite invałicàbiłe par l’asion dei poderi pùbleghi.

Artìcoło 6 – Sitadinansa veneta

1. El ze sitadin de ła Republica Serenissima del Popolo Veneto:

• chi che el ze nato inte el teritorio de ła Republica da genitori veneti;
• chi che el reside stabilmente inte el teritorio de ła Republica da almanco sinque ani e el ne fa richiesta;
• chi, anca no residendo inte el teritorio, el dimostra de aver ligami culturałi, łenguìsteghi o famejari col Popolo Veneto e el ne fa richiesta.

2. Ła sitadinansa veneta ła pode èsare cumułada co ła sitadinansa italiana e co altre sitadinanse, sensa che ciò el conporti łimitasion de diriti.

3. Ła Republica ła riconose e ła tutela ła sitadinansa veneta onoraria par cołori che i se ga distinto inte ła promosion de ła cultura, de ła łéngua e dei vałori veneti inte el mondo.

Artìcoło 7 – Uguajanansa e no discriminasion

1. Tuti i sitadini i ga pari dignità sociałe e i ze uguaj davanti a ła lege, sensa distinsion de sesso, rasa, łéngua, rełijon, opinion pułìtega, orìzene, condision sociałe, disabilità, età, orientamento sessuałe o identità de zènare.

2. Ła Republica ła promove łe pari oportunità e ła adota misure afermative par rimòvar i ostàcołi de fato che i impedise l’uguajanansa sostansiałe.

3. Łe ze vietae ogni forma de discriminasion direta o indireta, e ogni incitamento a ła discriminasion.

Artìcoło 8 – Diriti fondamentałi

1. Ła vita umana ła ze inviołàbiłe. Ła pena de morte ła ze vietà.

2. Ła libartà personałe ła ze inviołàbiłe. Nisun el pode èsare arestà o detegnù se no nei casi e nei modi previsti da ła lege.

3. Ogni persona ła ga dirito a ła libartà de pensiero, de cosiensa, de rełijon, de espresion, de informasion, de riunion e de asociazion.

4. Ogni persona ła ga dirito a ła riservatesa e a ła protesion dei propri dati personałi. Ła ze vietà ła sorvejansa de masa.

5. Ogni persona ła ga dirito a un ricorso efetivo davanti a un giudise inparsiałe. El ze garantio el patrosinio gratuio par i no abienti.

6. Ła Republica ła garantise el dirito a ła sałute, a l’istrusion, al laoro, a l’abitasion, a ła seguresa sociałe e a un anbiente san e sostenibiłe.

Artìcoło 9 – Diriti de łe comunità stòreghe e łenguìsteghe

1. Ła Republica ła tutela e ła vałoriza ła łéngua veneta in tute łe so varietà stòreghe, locałi e comunałi, come patrimonio identitario e strumento de comunicasion intergenerasional.

2. Łe ze tutelae łe minoranse łenguìsteghe stòreghe presenti so el teritorio, in particołar łe comunità ladine, cimbre, furlane e slovene, in atuasion de łe convension internasionałi in vigore.

3. Łe comunità venete a l’estero e i teritori de l’antigo Stato da Mar che i conserva ligami culturałi e łenguìsteghi co ła tradision veneta i ze riconosesti come parte de ła Comunità Nasionałe Veneta e i gode de forme de asociazion vołontaria, dopia sitadinansa culturałe e protesion culturałe.

Artìcoło 10 – Doveri del sitadin

1. Ogni sitadin el ga el dover de contribuir al ben comun, secondo łe propie capasità e posibiłità.

2. El ze dover de ogni sitadin rispetar ła Costitusion, łe legi e i diriti altrui.

3. El ze dover de ogni sitadin contribuir a łe speze pùbleghe in rajon de ła propria capasità contributiva.

4. El ze dover de ogni sitadin tutelar l’anbiente, el paesajo, el patrimonio culturałe e artìstego de ła Nasion.

5. El ze dover de ogni sitadin partesipar a ła vita pùblega, anca traverso el voto, el servisio sìvego e łe forme de democrasia direta previste da ła Costitusion.

6. El ze dover de ogni sitadin trasmetar a łe zenerasion future ła łéngua, ła storia e łe tradisio de el Popolo Veneto.

Artìcoło 11 – Servisio Sìvego Veneto

1. El ze istituto el Servisio Sìvego Veneto, de ła durata de sei mezi, da svolzer tra i 18 e i 25 ani.

2. El servisio sìvego el pode èsare prestà in ànbito sociałe, anbientałe, culturałe, de protesion sìvega o de vałorizasion del patrimonio stòrego-artìstego.

3. El servisio sìvego el ze riconosesto come esperiensa formativa e profesionałizante, co crediti formativi par l’aceso al laoro e ało studio.

4. Łe ze previste forme de servisio sìvego alternativo par chi che el ga obiesion de cosiensa.

Artìcoło 12 – Strutura federałe de ła Republica

1. Ła Republica Serenissima del Popolo Veneto ła ze na federasion conposta da łe Province stòreghe de ła Serenissima, dotae de autonomia statutaria, legislativa, aministrativa e finansiaria.

2. Łe Province stòreghe łe ze:

• Venesia (co łe łagune e łe izołe)
• Pàdova (co i Cołi Euganei)
• Verona (col Lago de Garda e ła Lesinia)
• Vicensa (co i Monti Bèrici e l’Altopian de Aziago)
• Trevizo (co ła Marca Trevizana)
• Rovigo (col Połesine)
• Bełun (co łe Dołomiti, el Cadore, l’Agordin e el Fełtrin)
• Friuli Osidentałe (co Pordenon, Portogruaro e Monfalcòn)
• Lonbardia Veneta (co Bèrgamo, Brèsia e Crèma)

3. Łe Province łe adota ognuna un proprio Statuto, inte el respeto de ła Costitusion federałe e dei prinsìpi supremi de ła Republica.

4. I Comuni i ze enti autonomi co proprio statuto e propie funsion, secondo el prinsìpio de sussidiarietà.

5. Ła Federasion, łe Province e i Comuni i agise in regime de leale cołaborasion. I confliti de competensa i ze risolti da ła Corte Costitusionałe.

Artìcoło 13 – Ripartision de łe competense

1. Łe ze de competensa esclusiva de ła Federasion:

• ła defesa nasionałe e łe forse armade;
• ła pułìtega estera e łe rełasion internasionałi;
• ła sovranità monetaria e el sistema monetario;
• el sistema ziudisiario e el dirito penałe;
• ła sitadinansa e el status de łe persone;
• i prinsìpi fondamentałi in materia de istursion, sałute e anbiente;
• łe grandi infrastruture de interese nasionałe;
• el comerso co l’estero e ła pułìtega doganałe;
• l’imigrasion e l’asilo pułìtego;
• el sistema pensionìstego nasionałe.

2. Łe ze de competensa concorente tra Federasion e Province:

• ła tutela de l’anbiente e de l’ecosistema;
• ła promosion culturałe e ła riserca sientìfega;
• l’ordinamento sportivo e łe atività motorie;
• ła protesion sìvega;
• el turismo e ła vałorizasion del teritorio.

3. Łe ze de competensa esclusiva de łe Province:

• ła połisia locałe e ła protesion sìvega;
• ła pianificasion teritoriałe e urbanìstega;
• ła viabiłità e i trasporti provinsiałi;
• el turismo e ła promosion del teritorio;
• l’artezanà e el comerso locałe;
• l’agricoltura, łe foreste e el desviłupo rurałe;
• ła cultura e i musei locałi;
• l’asistensa sociałe e sanitaria, in atuasion dei łivełi esensiałi stabilesti da ła Federasion;
• l’edilìsia scołàstega e ła zestione dei istituti formativi.

Artìcoło 14 – El Dose – Cao de Stato

1. El Dose el ze el Cao de Stato, sìnboło de l’unità nasionałe, garant de ła Costitusion e custode de ła tradision de ła Serenissima.

2. El Dose el ze ełeto da l’Asenblea Federałe (łe do Càmare unie) par un mandato de sete ani, no rinovàbiłe, co un procedimento che el rievoca sìnbolicamente l’antigo sistema ełetorałe venesian, bazà so ełesion e sortegi sucesivi, al fin de garantir ła màsima indipendensa e inparsiałità.

3. El Dose:

• el rapresenta ła Republica inte łe rełasion internasionałi;
• el promulga łe legi federałi e el indise i referendum;
• el nomina el Presidente del Governo e, so soa proposta, i Ministri;
• el presiede el Consejo Superiore de ła Magistratura;
• el ga el comando supremo de łe forse armade;
• el conferise łe onorifisense de ła Republica.

4. I ati del Dose i ze controfirmai dal Presidente del Governo o dal Ministro competente.

5. El Dose el no ze responsàbiłe par i ati conpiuti inte l’esercisio de łe so funsion, salvo che par alto tradimento o viołasion de ła Costitusion.

6. In caso de impedimento temporaneo o permanente, łe funsion del Dose łe ze esercitae dal Presidente del Senato de łe Autonomie.

Artìcoło 15 – El Mazor Consejo – Càmara del Popolo

1. El Mazor Consejo el ze ła Càmara del Popolo ed el ze conposto da 100 deputai ełeti a sufragio universałe direto, co sistema proporsionałe, par un mandato de sinque ani.

2. El Mazor Consejo:

• el esercita ła funsion legislativa;
• el aprova el bilancio e łe legi finansiarie;
• el ełese el Presidente del Governo;
• el esercita el controło pułìtego so el Governo;
• el ratìfega i tratati internasionałi de mazor rilevansa.

3. El Mazor Consejo el ze presiedesto dal Dose o, in soa asensa, dal Presidente del Senato de łe Autonomie.

Artìcoło 16 – El Senato de łe Autonomie – Càmara de łe Province

1. El Senato de łe Autonomie el ze ła Càmara de łe Province ed el ze conposto da 3 rapresentanti par ogni Provincia, ełeti dai rispetivi Conseji Provinsiałi.

2. I senatori i resta in carga sinque ani, co rinovamento parsiałe ogni trenta mezi.

3. El Senato de łe Autonomie:

• el esprime parere vincolante so tute łe legi federałi che łe incide so l’autonomia provinsiałe;
• el partesipa a ła procedura de revision costitusionałe;
• el aprova i acordi de cołaborasion interprovinsiałe;
• el ełese tre giudisi de ła Corte Costitusionałe;
• el partesipa a ła nomina dei alti magistrai e dei dirizenti de łe autorità indipendenti.

4. El Senato de łe Autonomie el ga el podere de sospendar par sesanta dì łe legi federałi che łe leda gravemente l’autonomia provinsiałe, sotoponéndole al riesame del Mazor Consejo.

Artìcoło 17 – El Governo Federałe

1. El Governo Federałe el ze l’òrgano esecutivo de ła Republica.

2. El Presidente del Governo el ze ełeto dal Mazor Consejo a majoransa asołuta dei so conponenti.

3. El Governo el ze conposto dal Presidente, dai Ministri federałi e dai Sotosegretari.

4. El Governo:

• el dirize ła pułìtega federałe;
• el esercita ła funsion regołamentare;
• el prezenta i disenji de lege al Parlamento;
• el zestise l’aministrasion federałe.

5. El Governo el ze responsàbiłe pułìtegamente davanti al Mazor Consejo, che el pode costrinzerło a łe dimision co na mosión de sfidusia costrutiva, che ła ga da indicar el nome del novo Presidente del Governo.

Artìcoło 18 – El Cołegio dei Savi – Òrgano de consulensa costitusionałe

1. El ze istituto el Cołegio dei Savi, òrgano de consulensa costitusionałe conposto da sete menbri sceti tra ziuristi, stòreghi e personalità de riconosesta competensa ed esperiensa, nominai dal Dose so proposta del Parlamento.

2. El Cołegio dei Savi:

• el esprime pareri motivai so ła costitusionałità de łe legi e dei ati normativi, so richiesta del Dose, del Governo, de un terso dei menbri de na Càmara o de 50.000 sitadini;
• el propone riforme istitusionałi e costitusionałi;
• el vigila so l’oservansa dei prinsìpi supremi de ła Republica;
• el custodia e el tramanda ła memòria ziurìdega e istitusionałe de ła Serenissima.

3. I pareri del Cołegio dei Savi i no ze vincolanti, ma i ze publegai e sotoposti a l’atension de łe Càmare e de ła Corte Costitusionałe.

Artìcoło 19 – Ła Corte Costitusionałe

1. Ła Corte Costitusionałe ła ze conposta da nove giudisi, nominai par un terso dal Parlamento in seduta comune, par un terso dal Governo e par un terso da łe supreme magistrature.

2. I giudisi i resta in carga nove ani, no rinovàbiłi.

3. Ła Corte Costitusionałe:

• ła giudica so ła legità costitusionałe de łe legi federałi e provinsiałi;
• ła risolve i confliti de competensa tra Federasion e Province;
• ła giudica so l’amesibiłità del referendum abrogativo e propositivo;
• ła decide so łe acuse contro el Dose e el Presidente del Governo;
• ła giudica so ła viołasion dei diriti fondamentałi.

4. Łe sentense de ła Corte Costitusionałe łe ga efegasia erga omnes e łe ze imediatamente vincolanti par tuti i poderi deło Stato.

Artìcoło 20 – Ła Corte dei Doveri Sìviłi

1. Ła ze istituia ła Corte dei Doveri Sìviłi, conposta da sete menbri ełeti dal Parlamento, col conpito de promòvar ła cultura dei doveri costitusionałi, vigilar so el so adempimento e irogar sansion sìveghe par łe viołasion pì gravi.

2. Ła Corte ła ze competente in particołar par i pùbleghi ufisałi e i ełeti, par i cuałi ła pode cominar sansion che łe va da ła censura pùblega a ła sospension temporanea da l’incargo, fin a ła decadensa par i casi pì gravi.

3. El procedimento davanti a ła Corte dei Doveri Sìviłi el rispeta łe regołe del giusto processo, col dirito de defesa, contraditorio e motivasion dei proveđimenti.

Artìcoło 21 – Ła Magistratura

1. Ła giustisia ła ze aministrada in nome del Popolo Veneto.

2. I giudisi i ze indipendenti e sotoposti soło a ła lege.

3. L’aceso a ła magistratura el avegne par concorso pùblego.

4. El ze istituto el Consejo Superiore de ła Magistratura, presiedesto dal Dose, co ła partesipasion de magistrai, rapresentanti del Parlamento e profesori universitari.

5. Ła Republica ła garantise l’efisensa e ła tempestività de ła giustisia, anca traverso l’uso de tecnolozie dijitałi e ła senplifegasion de łe procedure.

Artìcoło 22 – Ła Corte dei Conti

1. Ła Corte dei Conti ła esercita el controło preventivo e sucesivo so ła zestione finansiaria deło Stato e de łe Province.

2. Ła ze indipendente e conposta da magistrai contàbiłi.

Artìcoło 23 – Łe Forse Armade e ła Połisia

1. Łe Forse Armade łe ga el conpito de defendar ła Republica e de partesipar a mission de pase e de socorso umanitario, inte el respeto de ła neutralità e del dirito internasionałe.

2. Ła Połisia ła ga el conpito de tutelar l’ordene pùblego e ła seguresa dei sitadini, operando inte el respeto dei diriti umani e soto el controło sìvego.

3. Ła Republica ła promove ła cultura de ła pase e de ła nonviołensa; ła istituise un Corpo de Pase Veneto par ła mediason e ła diplomàsia preventiva.

Artìcoło 24 – Referendum abrogativo

1. El referendum abrogativo el ze indito so richiesta de 50.000 ełetori o de un cuinto dei menbri de na Càmara.

2. El ze vàłido se el partesipa almanco el 50% dei aventi dirito.

3. No i pode èsare abrogai legi tributarie, de bilancio, de amnistia, de indulto e de ratìfega dei tratati internasionałi.

Artìcoło 25 – Referendum propositivo

1. El referendum propositivo el ze indito so richiesta de 100.000 ełetori.

2. Ła proposta ła ze sotoposta al Parlamento, che el ga da ezaminarla entro sei mezi.

3. Se el Parlamento no el aprova ła proposta, eła ła ze sotoposta a referendum popołare.

Artìcoło 26 – Inisiativa legislativa popołare

1. 30.000 ełetori i pode prezentar un disenjo de lege.

2. El Parlamento el ga da discuterlo e votarlo entro dódeze mezi.

Artìcoło 27 – Revoca dei ełeti

1. I ełetori i pode richiedar ła revoca de un ełeto co 20.000 firme.

2. Ła revoca ła ze vàłida se aprovada da ła majoransa dei votanti.

Artìcoło 28 – Consultasion popołari

1. El Governo e łe Province i pode indir consultasion popołari so temi de interese zenerałe.

2. I risultati de łe consultasion i ze vincolanti soło se previsto da ła lege.

Artìcoło 29 – Łe Asenblee de Comunità

1. Łe ze istituie łe Asenblee de Comunità a łiveło comunałe e provinsiałe, come òrgani de partesipasion direta dei sitadini a ła vita pùblega, co funsion propositive, consultive e deliberative inte łe materie de competensa locałe.

2. Łe Asenblee de Comunità łe ze conposte da tuti i sitadini residenti inte el teritorio che i se iscrive vołontariamente.

3. Łe Asenblee de Comunità łe pode formular proposte de lege, de regołamento e de indiriso pułìtego, che łe ga da èsare ezaminaie da łe autorità competenti entro termini stabilii.

Artìcoło 30 – Prinsìpi econòmeghi

1. L’economia de ła Republica ła ze fondà so el laoro, so l’inisiativa privada, so ła sołidarietà sociałe e so el primato de l’economia reałe so cheła finansiaria speculativa.

2. Ła Republica ła riconose e ła vałoriza el modelo stòrego de łe Arti e de łe Corporasion venesiane, promovendo forme asociative de laoraduri, artezani, comercianti e inprendiduri.

3. Ła proprietà privada ła ze riconosesta e garantia, ma ła ze sogeta ai obighi determinai da ła so funsion sociałe.

4. Ła Republica ła promove l’economia sircołare, ła sostenibiłità anbientałe, l’inosasion tegnolòzega e ła cołaborasion internasionałe ecuà.

Artìcoło 31 – Ła moneda de ła Republica

1. L’unità monetaria de ła Republica ła ze el Zecchin Veneto (ZEC).

2. El Zecchin el ze na moneda pùblega, emesa dal Banco Nasionałe Veneto San Marco (BNVSM) a credito de ła cołetività e no a debito.

3. L’emision monetaria ła ze covèrta par almanco el 100% da un paniere de garansie, costituto da oro fìzego, ativi reałi, crediti produtivi e riserve vałutarie.

4. Ła ze vietà ła creasion de moneda-debito da parte de sogeti privai.

5. El taso de interese màsimo aplicàbiłe so qualsiasi prestio el no pode superar el 0,5% a l’ano. L’usura ła ze considerada reato grave e no ła ze sogeta a prescrision.

Artìcoło 32 – El Banco Nasionałe Veneto San Marco

1. El Banco Nasionałe Veneto San Marco (BNVSM) el ze un istituto de dirito pùblego, erede ideałe del Banco de ła Serenissima.

2. El Governador del BNVSM el ze nominà dal Dose so proposta del Parlamento e el dura in carga sete ani.

3. El BNVSM el ze sogeto a ła vigilansa del Parlamento e de ła Corte dei Conti.

4. El BNVSM el no pode prestar schei ało Stato a interese; i prestiti ało Stato i ze concedesti a taso zero, covèrzendo soło i costi de zestione.

Artìcoło 33 – Transision monetaria

1. Na lege costitusionałe ła disiplina el pasajo da l’euro al Zecchin, garantindo ła protesion del risparmio dei sitadini e ła stabilità del sistema finansiario.

2. El ze previsto un periodo de dopia sircołasion de łe do monede, co canbio fiso garantio dało Stato.

3. Tuti i contratti in èsare denominai in euro i ze convertii in Zecchin al canbio ufisałe, co garansia de parità de vałor reałe.

Artìcoło 34 – Responsabilità penałe del BNVSM

1. I dirizenti e i funsionari del BNVSM che i vioła i prinsìpi de emision monetaria stabilii da ła Costitusion i risponde penalmente de alto tradimento e crimini contro l’economia nasionałe.

2. Oltre a łe sansion penałe, i responsàbiłi i ze tenuti al risarcimento integrałe del dano arrecà a ła cołetività.

Artìcoło 35 – Tutela de l’anbiente

1. Ła Republica ła riconose el dirito a un anbiente san, ecuilibra e sostenibiłe.

2. Ła tutela de l’anbiente, de ła biodivesità e del paesajo ła ze un dover fondamentałe deło Stato, de łe Province, dei Comuni e de ogni sitadin.

3. Łe pułìteghe pùbleghe łe ga da garantir ła giustisia intergenerasional e el prinsìpio de no regresion ecòloga.

4. I ze protezesti in modo particołar ła Łaguna de Venesia, łe Dołomiti, i fiumi, i łaghi e łe foreste del teritorio veneto.

Artìcoło 36 – Transision ecòloga

1. Ła Republica ła promove ła transision ecòloga verso n’economia a zero emision entro el 2040.

2. Łe ze inisentivae łe energie rinovàbiłi, l’efisensa enerzètega, ła mobiłità sostenibiłe e łe comunità enerzèteghe locałi.

3. El ze vietà l’uso de energie fosìłi no sostenibiłi e l’insenerimento dei rifiuti no diferensiai.

Artìcoło 37 – Economia sircołare

1. Ła Republica ła promove l’economia sircołare, ła ridusion, el riutilizo e el riciclo dei rifiuti.

2. Łe ze previste sansion par chi che el inquina e insentivi par łe inpreze e i sitadini che i adota conportamenti virtuzi.

Artìcoło 38 – Edukasion anbientałe

1. L’edukasion anbientałe ła ze obligatoria in tute łe scole e inte i programi de formasion sìvega.

2. Łe ze promosse atività pràteghe de tutela del teritorio, de riforestadura e de recùparo anbientałe.

Artìcoło 39 – Prinsìpi de łe rełasion internasionałi

1. Ła Republica Serenissima del Popolo Veneto ła persegue na pułìtega estera de pase, cołaborasion e neutralità.

2. Ła Republica ła rispeta el dirito internasionałe, i diriti umani e i prinsìpi de ła Carta de łe Nasion Unie.

3. Ła Republica ła promove ła diplomàsia preventiva, ła mediason e ła risołusion pasega dei confliti.

4. Venesia ła ze candidada a sede de organizasion internasionałi, istituti de riserca e sentri de mediason par ła pase.

Artìcoło 40 – Neutralità perpetua

1. Ła Republica ła ze un Stato neutrałe. Ła no partesipa a aleanse miłitari ofensive e no ła consente l’instalasion de bazi miłitari straniere so el proprio teritorio.

2. Ła neutralità no ła impedise ła partesipasion a mission de pase, de socorso umanitario e de cołaborasion internasionałe.

3. Ła Republica ła se inpeña a no partesipar a confliti armai se no in streta aderensa al dirito internasionałe e al sistema de seguresa cołetiva de łe Nasion Unie.

Artìcoło 41 – Raporti co l’Union Europea e co l’Itàlia

1. I raporti de ła Republica co l’Union Europea e co ła Republica Italiana i ze de tipo intergovernativo e setoriałe, inte el respeto de ła sovranità e de ła neutralità veneta.

2. Ła Republica ła no sede sovranità monetaria, fiscałe o ziurìdega sensa referendum popołare.

3. Ła Republica ła se inpeña a negosiar co łe autorità italiane ed europee acordi de cołaborasion e de lìbaro canbio, inte el respeto del dirito internasionałe e dei diriti dei sitadini.

Artìcoło 42 – Cołaborasion ało desviłupo

1. Ła Republica ła promove ła cołaborasion internasionałe ało desviłupo, co particołar atension ai Paesi del Mediteraneo e a łe àree de tradisional influensa veneta.

2. El ze istituto un fondo par ła cołaborasion internasionałe, ałimentà da risorse pùbleghe e private.

Artìcoło 43 – Procedura de revision

1. Ła Costitusion ła pode èsare revisionada so inisiativa de un cuarto dei menbri de na Càmara, del Governo o de 100.000 ełetori.

2. Ła lege de revision ła ga da èsare aprovada da ogni Càmara co do deliberasion sucesive a majoransa asołuta, intervałae da almanco tre mezi.

3. Ła revision ła ze sotoposta a referendum confermativo obligatorio, sensa quorum de partesipasion.

4. Ła Costitusion ła ze modifegada soło se aprovada da ła majoransa dei voti vàłidi.

Artìcoło 44 – Łimiti a ła revision

1. No i ze amese revision che łe contrasta co ła forma republicana deło Stato, i prinsìpi de sovranità popołare, neutralità perpetua, laisità, tutela dei diriti fondamentałi e sovranità monetaria.

2. Nisuna revision ła pode soprimer i diriti e łe libartà fondamentałi sanciti da ła presente Costitusion.

Artìcoło 45 – Entrada in vigore

1. Ła presente Costitusion ła entra in vigore el dì sucesivo a ła proclamasion dei risultati del referendum popołare che el ła ga aprovada.

2. L’entrada in vigore ła ze subordinada a ła conclusion de un acordo co ła Republica Italiana e co l’Union Europea, inte el cuadro del dirito internasionałe e de łe procedure costitusionałi italiane.

Artìcoło 46 – Prime ełesion

1. Łe prime ełesion del Parlamento e dei Conseji Provinsiałi łe se tien entro sei mezi da l’entrada in vigore.

2. Fin a chel momento, łe funsion łe ze esercitae da un Governo Provizorio nominà da l’Asenblea Costituente.

Artìcoło 47 – Continuità ziurìdega

1. Łe legi in vigore łe resta in aplicasion purché conpatibiłi co ła presente Costitusion.

2. Łe norme inpatibiłi łe ze abrogae.

Artìcoło 48 – Nulità dei tratati contrastanti

1. I tratati internasionałi in contrasto co i prinsìpi de ła presente Costitusion i ze nułi.

2. El Governo el ze autorizà a rinegosiarli.

Artìcoło 49 – Referendum costitente de vałutasion

1. Entro sinque ani da l’entrada in vigore, el ze indito un referendum de vałutasion popołare so ła Costitusion.

2. I sitadini i pode proponer modìfeghe, integrasion o agiornamenti costitusionałi.

Artìcoło 50 – Depòsito e custodia de ła Costitusion

1. Ła presente Costitusion ła ze depozitada presso l’Archivio de Stato de Venesia.

2. Na copia autèntega ła ze conservada inte el Pałaso Dogal de Venesia, inte ła Sała del Mazor Consejo.

3. Na copia dijitałe ła ze publegada online e ła ze resa acesìbiłe a tuti i sitadini.